Mạng lưới rộng khắp, không tốn nhiều tiền, nhiều người đã chọn những cửa hàng tiện lợi để ở lại muộn hoặc qua đêm với nhiều mục đích khác nhau từ làm việc, học tập, trò chuyện cho đến… ngồi ngủ.

Thống kê của Sở Công Thương TP.HCM cho thấy đến tháng 9/2018, Thành phố có 2.144 cửa hàng tiện lợi. Theo kết quả tra cứu trên trang Cooky.vn, ở TP.HCM hiện nay có đến 712 cửa hàng phục vụ 24 giờ. 

Ngồi cả ngày lẫn đêm

3g sáng tại cửa hàng CircleK Võ Văn Ngân (quận Thủ Đức), Bảo Yến (19 tuổi) và ba người bạn vẫn còn ngồi trò chuyện rôm rả về việc học. Yến cho biết hiếm khi qua đêm tại các cửa hàng tiện lợi nhưng những lúc bài tập dồn dập hay “có hứng” nói chuyện sẽ rủ ba cạ cứng của mình tá túc tại đây. Khi được hỏi về điểm thu hút của việc qua đêm ở cửa hàng tiện lợi so với những địa điểm khác, Yến chia sẻ: “Cửa hàng tiện lợi luôn mở cửa 24/24. Mình chỉ cần mua một chai nước suối với giá khoảng 10.000đ là có thể ngồi ở đây cả ngày lẫn đêm”.

Nhiều bạn trẻ tá túc tại cửa hàng tiện lợi để làm việc hoặc… để ngủ. Ảnh: TẤT ĐẠT

Cùng lựa chọn qua đêm tại CircleK Võ Văn Ngân, Trung Sơn (29 tuổi) cho biết cửa hàng tiện lợi là nơi thân thuộc với nhiều người lao động ca đêm. Hiện tại công trình anh đang quản lý ở gần bến xe miền Đông mới (quận 9) đang gấp rút thi công để kịp tiến độ nên từ rằm tháng Giêng đến nay, anh cùng công nhân tăng ca đến tận 22-23g. “Khu nghỉ ngơi của công nhân vốn đã chật hẹp, tôi vào nghỉ lại bất tiện cho họ nên tôi chọn ra ngủ ngồi ngoài này”.

Theo Quốc Bảo, nhân viên cửa hàng, ca đêm ở đây kéo dài 8 tiếng từ 22g cho đến 6g sáng hôm sau. Tuy lương ca đêm cao hơn 30% ca ngày nhưng nhân viên không được phép ngủ nghỉ hay học bài trong suốt ca làm việc. Bảo cho biết đa số khách hàng ở lại qua đêm là sinh viên từ các trường đại học lân cận. Tuy ít khi làm ca đêm nhưng Bảo cũng “quen mặt” nhiều người, nhiều nhóm bạn.

Hiện tượng trên cũng có mặt ở cửa hàng Family Mart Khoa học Tự nhiên (quận 5). Theo Hữu Thịnh, nhân viên cửa hàng, ca đêm ở đây thường đón khoảng 80-100 khách. Trong đó, số khách ở lại chiếm khoảng 10-15%, đa số là các bạn trẻ. Họ thường chọn mua các sản phẩm giá thấp, nước suối hay bánh snack là sản phẩm best-seller về đêm. Thịnh chia sẻ: “Mình thấy việc các bạn sinh viên chọn mua sản phẩm giá rẻ để có nơi học nhóm, làm bài tập hoặc đơn giản là một nơi để trò chuyện thâu đêm suốt sáng với bạn bè là một lựa chọn thông minh. Điều này cũng không ảnh hưởng đến công việc của nhân viên cửa hàng vì nơi khách ngồi tách hẳn với khu vực bán hàng của nhân viên”.

Không phải tiện lợi nhất

Tiện lợi là thế nhưng việc ngủ lại qua đêm ở các cửa hàng trên không phải là điều tiện lợi nhất. Ở CircleK Võ Văn Ngân, bảo vệ kết thúc ca làm việc vào lúc 0g sẽ gọi khách hàng dậy để đi khóa xe bằng dây xích do cửa hàng cung cấp. Vào ca đêm, nhân viên vệ sinh sẽ đến dọn dẹp vào hai khung giờ cố định 22g và 2g. Vì thế, giấc ngủ dễ bị gián đoạn.

Hơn nữa, từ cuối năm ngoái đến nay, nhiều cửa hàng tiện lợi bị cướp giật với nhiều hình thức táo tợn, công khai. Bảo Yến cũng rất lo sợ về tình trạng này. Cô nàng bày tỏ: “Dạo này bọn mình cũng hạn chế ra cửa hàng tiện lợi để tám chuyện. Những khi làm bài tập khuya, cả đám cũng phải hợp đồng để canh nhau ngủ”.

Trao đổi với phóng viên, bác sĩ Nguyễn Văn Cầu, Phó Giám đốc Bệnh viện Tâm thần Trung ương II, cho biết việc thức quá khuya hay thức cả đêm sẽ gây hậu quả vô cùng lớn với sức khỏe thể chất, tâm lí và chất lượng sống của con người như giảm tuổi thọ, tăng nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch, sinh sản và da liễu… Đây còn là nguyên nhân gây ra tình trạng gia tăng stress, sản sinh ra hormone căng thẳng cortisol, nghiêm trọng hơn là dẫn đến trầm cảm; tình trạng mệt mỏi, giảm sút hiệu quả công việc, tính tình không ổn định.

Bác sĩ chỉ rõ: “Việc ngủ qua đêm tại các cửa hàng tiện lợi sẽ không đảm bảo các điều kiện phù hợp cho giấc ngủ như ánh sáng xanh của đèn, màn hình tivi, điện thoại sẽ phá vỡ giấc ngủ sinh lí bình thường”. Tư thế ngủ ngồi không tốt cho giấc ngủ vì gây khó ngủ, đường thở không thông tốt, đau nhức các xương khớp, các bệnh về cột sống… Ngủ gục đầu trên bàn có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mãn tính về tim, não, mạch máu, thần kinh, cơ và cột sống, thị lực, hô hấp…

Tư thế ngủ gục gây áp lực lớn cho cơ và cột sống. Ảnh: TẤT ĐẠT

Bác sĩ cũng lưu ý, để thư giãn và xoa dịu tinh thần sau những đêm thức trắng làm việc, chúng ta nên nạp đầy năng lượng nhưng tránh ăn quá nhiều, uống nước đầy đủ, nghỉ giữa giờ và dành thời gian để giải trí.

“Thương hiệu” văn hóa Mỹ

Cửa hàng tiện lợi hoạt động 24 giờ phổ biến khắp nước Mỹ. Theo tạp chí CityLab, trong số 152.794 cửa hàng được liệt kê bởi Hiệp hội các Cửa hàng tiện lợi Quốc gia có đến 90% cửa hàng hoạt động suốt ngày đêm.

Nguồn gốc của việc các cửa hàng tiện lợi hoạt động 24 giờ xuất phát từ lối sống về đêm của người dân, đặc biệt là các minh tinh ở khu vực Hollywood, bang California vào cuối thập niên 40 – đầu thập niên 50 của thế kỷ trước. Lối sống trên dần dà lan tỏa toàn quốc thúc đẩy việc chuyển dịch mô hình bán lẻ chỉ ban ngày sang hoạt động 24 giờ.

Đặc biệt, khi Tổng thống Eisenhower ký Đạo luật Đường cao tốc Liên bang vào năm 1956 cho phép xây dựng hệ thống xa lộ liên tiểu bang và 41.000 dặm đường mới, điều này đòi hỏi nhiên liệu suốt ngày đêm cho các phương tiện và thức ăn, nước uống cho những tài xế, hành khách. Hơn nữa, việc thu hút lao động nữ vào nền kinh tế quốc dân khiến cho những người phụ nữ gặp khó khăn hơn trong việc mua sắm thức ăn và vật dụng cho gia đình vào ban ngày.

Ngày nay, khi cuộc sống nhộn nhịp về đêm trở thành “thương hiệu” của văn hóa Mỹ, việc các cửa hàng tiện lợi hoạt động 24 giờ là điều tất yếu. Tuy nhiên, ngày càng nhiều cửa hàng không cho phép khách ngủ lại qua đêm vì lo ngại nhiều rủi ro. Hoàng Duy, du học sinh tại bang Texas (Hoa Kỳ), cho biết: “Gần đây cửa hàng tiện lợi đa số chỉ hoạt động đến khuya. Những nơi cho ngủ lại thì thường có cảnh sát đi tuần và yêu cầu khách hàng xuất trình giấy tờ tùy thân mới cho qua đêm tại đó”.